INGEZONDEN STUK   Dinsdag 1 februari 2010.

Aufmachen bitte! Polizei!

„Wij komen uw woning controleren.” Over privacy en burgerlijke vrijheden.

In navolging van steden als Rotterdam en Den Haag ging in juli 2010 ook in de gemeente Vaals het project integrale handhaving van start.  Een samenwerkingsverband van verschillende (overheids)instanties die graag een kijkje willen komen nemen achter uw voordeur. Het is een uiterst controversiële controlemethode die bij een stevige juridische toetsing maar nauwelijks stand houdt. Bezwaren van de Rotterdamse ombudsman en bezorgde burgers ten spijt wordt dit middel nu ook door de gemeente Vaals ingezet. Uiteraard om de veiligheid van de burgers te vergroten.

Woensdag j.l. werd ook elke woning in ‘d’r bau’ aan een dergelijke controle onderworpen. Een aantal politieagenten, een brandweerman, een bijzonder opsporingsambtenaar (BOA) en een gemeenteambtenaar meldden zich onaangekondigd aan de deur. Ikzelf was verbaasd aangezien ik in de veronderstelling verkeerde dat een huiszoeking alleen gerechtvaardigd is als men van een misdrijf wordt verdacht. Een vergissing naar nu blijkt. 1 agent, een brandweerman en een gemeenteambtenaar kwamen binnen en stelden enkele vragen.  De BOA maakte zich pas als zodanig kenbaar na mijn uitdrukkelijke navraag. De procedure was efficiënt, men verliet mijn woning zonder verdere opmerkingen en liet mij achter met een nogal ‘unheimlich’ gevoel. Dat de hele procedure op vrijwilligheid berust kreeg ik pas een dag later op mijn navraag bij de gemeente te horen. En juist hier wringt de schoen.

Alleen bij een gerede verdenking mag de overheid zich toegang verschaffen tot uw huur of koopwoning. Weigert men de controle is dat reden genoeg voor een verdenking en komen de ambtenaren terug met een machtiging tot binnentreden. Ziedaar een juridische cirkelredenering van het zuiverste water. Maar ook een anoniem telefoontje naar de kliklijn, een beproefd Nederlands instrument, is al voldoende voor een verdachtmaking. Uiteraard wijzen de ambtenaren op de successen van het handhavingsteam. Huisjesmelkers, bijstandsfraude, hennepteelt en drugshandel zijn op deze manier al aan het licht gekomen. Maar deze vergrijpen zijn ook met de traditionele opsporingsmethoden aan te pakken en rechtvaardigen het omkeren van de bewijslast niet. Afgelopen woensdag was de hele ‘bau’ verdacht tot de ambtenaren zich van het tegendeel overtuigden. En zo werkt het niet in een rechtstaat. De burger is onschuldig tot de overheid het tegendeel bewijst. Ik werk, betaal belasting en hou me aan de regels en daarom wil ik geen politie over de vloer. Simpel.

Uiteraard zullen mensen zeggen dat diegenen die niks te verbergen hebben zich geen zorgen hoeven te maken. Maar zo werkt het niet. De grondslag van elke rechtstaat is dat burgers hun eigen onschuld niet hoeven te bewijzen. De aanname van iemands onschuld is het uitgangspunt. Het fundament van een democratische rechtsorde. Dit principe beschermt elk individu tegen de willekeur van de staatsmacht. En zij die vinden dat veiligheid ten koste mag gaan van een beetje privacy verdienen geen van beiden.

Mocht uzelf geen waarde hechten aan uw privacy en zwaar bevochten liberale burgerrechten,  slaapt u dan gerust in de wetenschap dat de overheid niets dan het allerbeste met u voorheeft.

Welterusten en een vriendelijke groet,

Frits van Egters

Brief aan krant